Trong quá trình in offset, mực in không khô hoặc khô quá chậm là một trong những vấn đề có thể gây ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng thành phẩm và tiến độ sản xuất. Mực còn ướt sau khi in có thể dẫn đến hiện tượng dính mặt sau (set-off), lem màu, dính chồng tờ, trầy xước bề mặt, thậm chí gây khó khăn cho các công đoạn sau như cán màng, phủ UV, bế hoặc gia công thành phẩm.

Không phải lúc nào nguyên nhân cũng nằm ở chất lượng mực. Tốc độ khô của mực offset chịu ảnh hưởng đồng thời bởi loại mực, lượng mực, giấy in, dung dịch làm ẩm, nhiệt độ, độ ẩm, tốc độ máy và cách xếp giấy sau in.

Vậy tại sao mực in không khô? Dưới đây là 10 nguyên nhân thường gặp mà xưởng in nên kiểm tra khi gặp tình trạng này.

Mực in offset khô như thế nào?

Trước khi tìm nguyên nhân, cần hiểu rằng mực offset không đơn giản là “để một lúc sẽ khô”.

Mực offset thông thường có thể khô thông qua nhiều cơ chế, trong đó đáng chú ý là:

• Thấm/penetration: một phần thành phần lỏng của mực thấm vào giấy.
• Oxy hóa: các thành phần liên kết trong mực phản ứng với oxy trong không khí và tạo thành màng mực khô.
• Đông kết trên bề mặt: sau khi phần lỏng được hấp thụ hoặc biến đổi, lớp mực dần ổn định trên bề mặt giấy.

Vì vậy, nếu một trong các điều kiện liên quan đến mực – giấy – nước – không khí – môi trường bị mất cân bằng, thời gian khô có thể kéo dài đáng kể.

10 nguyên nhân khiến mực in không khô

1. Lượng mực in trên giấy quá nhiều

Đây là một trong những nguyên nhân phổ biến nhất.

Khi máy in chạy với lượng mực quá cao, lớp mực trên bề mặt giấy trở nên dày. Lớp mực càng dày thì quá trình ổn định và khô hoàn toàn càng khó khăn, đặc biệt với những sản phẩm có vùng phủ màu lớn hoặc sử dụng nền màu đậm.

Một số trường hợp thường gặp:

• Chạy màu quá đậm để đạt độ phủ mong muốn.
• Tăng lượng mực để bù màu khi giấy có độ hấp thụ thấp.
• Hình ảnh có diện tích phủ mực lớn.
• Chồng nhiều màu với tổng lượng mực cao.

Tình trạng này có thể dẫn đến mực lâu khô, dính mặt sau khi xếp chồng giấy.

Cách xử lý

Không nên chỉ tăng lượng mực để đạt màu mong muốn. Xưởng in nên kiểm tra lại:

• Mật độ mực.
• Cân bằng mực – nước.
• Khả năng hấp thụ của giấy.
• Tổng lượng mực của bài in.
• Tiêu chuẩn màu cần đạt.

Việc kiểm soát lượng mực hợp lý vừa giúp cải thiện khả năng khô vừa góp phần ổn định màu sắc trong quá trình sản xuất.

2. Cân bằng mực – nước không phù hợp

Trong in offset, mực và dung dịch làm ẩm phải được kiểm soát ở trạng thái cân bằng.

Nếu lượng nước cấp vào quá nhiều, một phần nước có thể bị mực hấp thụ và làm thay đổi tính chất của màng mực. Hiện tượng này thường được gọi là nhũ hóa mực (emulsification).

Mực bị nhũ hóa quá mức có thể:

• Khô chậm.
• Màu in bị yếu hoặc xỉn.
• Mực khó truyền ổn định.
• Dễ xảy ra hiện tượng bám mực không đều.
• Làm tăng nguy cơ set-off.

Cách xử lý

Không nên xử lý bằng cách giảm nước một cách đột ngột. Cần kiểm tra tổng thể hệ thống làm ẩm và điều chỉnh về mức phù hợp với:

• Loại mực.
• Loại giấy.
• Tốc độ máy.
• Điều kiện môi trường.
• Thông số kỹ thuật của dung dịch làm ẩm.

3. pH của dung dịch làm ẩm không phù hợp

Dung dịch làm ẩm (nước máng) có vai trò rất quan trọng trong quá trình in offset.

Nếu pH quá thấp hoặc không nằm trong phạm vi được nhà sản xuất mực và dung dịch khuyến nghị, quá trình khô của mực có thể bị ảnh hưởng. Một số tài liệu kỹ thuật về xử lý lỗi in offset xác định pH dung dịch làm ẩm không phù hợp là một nguyên nhân của hiện tượng khô chậm.

Do đó, khi mực bỗng nhiên khô chậm dù trước đó vẫn hoạt động bình thường, xưởng in nên kiểm tra:

• pH.
• Độ dẫn điện (conductivity).
• Nồng độ dung dịch.
• Chất lượng nguồn nước.
• Tình trạng dung dịch trong hệ thống tuần hoàn.

Lưu ý

Không nên tự ý điều chỉnh pH theo một con số cố định cho mọi loại máy và mọi loại dung dịch. Thông số mục tiêu cần căn cứ vào TDS/hướng dẫn của sản phẩm đang sử dụng.

4. Giấy có độ ẩm cao hoặc khả năng hấp thụ không phù hợp

Không chỉ mực mới quyết định tốc độ khô.

Giấy in là một phần quan trọng của hệ thống in.

Nếu giấy có độ ẩm cao hoặc đặc tính bề mặt khiến mực khó thấm/ổn định, quá trình khô có thể bị kéo dài. Giấy tráng phủ hoặc các loại vật liệu có bề mặt ít hấp thụ thường cần được cân nhắc kỹ về khả năng tương thích với mực.

Đặc biệt trong điều kiện thời tiết nóng ẩm hoặc mùa mưa, giấy có thể chịu ảnh hưởng rõ rệt bởi môi trường bảo quản.

Xưởng in nên kiểm tra:

• Giấy được bảo quản ở đâu?
• Bao bì giấy có được đóng kín không?
• Giấy có bị hút ẩm trước khi in không?
• Loại giấy có phù hợp với loại mực đang sử dụng không?
• Hiện tượng mực không khô có chỉ xảy ra trên một loại giấy hay tất cả các loại giấy?

Nếu vấn đề chỉ xuất hiện khi chuyển sang một loại giấy cụ thể, khả năng tương thích giữa mực và giấy cần được xem xét đầu tiên.

5. Nhiệt độ phòng in quá thấp

Nhiệt độ môi trường cũng ảnh hưởng đến quá trình khô của mực.

Trong điều kiện nhiệt độ thấp, các quá trình liên quan đến sự ổn định của màng mực có thể diễn ra chậm hơn. Một số tài liệu kỹ thuật khuyến nghị duy trì môi trường phòng in ổn định thay vì để nhiệt độ thay đổi quá lớn.

Điều này đặc biệt đáng lưu ý đối với:

• Phòng in sử dụng điều hòa liên tục.
• Kho giấy lạnh hơn nhiều so với phòng máy.
• Xưởng có nhiệt độ thay đổi mạnh giữa ngày và đêm.
• Các đơn hàng yêu cầu thời gian khô ngắn.

Cách xử lý

Nên theo dõi nhiệt độ thực tế tại khu vực máy in thay vì chỉ dựa vào nhiệt độ hiển thị trên điều hòa.

Đồng thời, cần tham khảo điều kiện sử dụng do nhà sản xuất mực quy định.

6. Độ ẩm không khí quá cao

Đây là vấn đề đặc biệt đáng lưu ý tại những khu vực có khí hậu nóng ẩm.

Khi độ ẩm phòng in tăng cao, tốc độ khô của mực có thể bị ảnh hưởng. Độ ẩm cao cũng có thể làm thay đổi trạng thái của giấy và ảnh hưởng đến cân bằng mực – nước trong quá trình in.

Một số biểu hiện thường gặp:

• Mực khô lâu hơn bình thường.
• Tờ in dễ bị set-off.
• Các tờ giấy trong chồng bị dính nhau.
• Màu sắc và độ ổn định của bản in thay đổi.
• Thời gian chờ trước khi gia công tăng lên.

Giải pháp

Xưởng in nên theo dõi đồng thời:

Nhiệt độ + độ ẩm + điều kiện giấy + cân bằng mực – nước.

Không nên chỉ xử lý riêng vấn đề mực khi nguyên nhân thực tế đến từ môi trường.

7. Mực không phù hợp với loại giấy hoặc ứng dụng in

Không phải loại mực offset nào cũng có thể sử dụng tối ưu trên mọi loại giấy.

Ví dụ, cùng một thiết kế nhưng khi chuyển từ giấy offset sang giấy couche hoặc các vật liệu có đặc tính bề mặt khác nhau, yêu cầu đối với mực có thể thay đổi.

Nếu mực không phù hợp với vật liệu in, có thể xảy ra:

• Khô chậm.
• Mực bám không tốt.
• Bề mặt mực dễ bị trầy.
• Màu sắc không ổn định.
• Khó thực hiện công đoạn gia công tiếp theo.

DIC cũng khuyến nghị kiểm tra sự phù hợp giữa mực và loại giấy (stock) khi xảy ra hiện tượng khô chậm.

Vì vậy, khi lựa chọn mực, không nên chỉ dựa vào tiêu chí giá/kg mà cần xem xét cả loại máy, loại giấy, tốc độ máy và yêu cầu thành phẩm.

8. Mực đã bị ảnh hưởng do bảo quản không đúng cách

Mực in cần được bảo quản đúng điều kiện để duy trì tính chất ổn định.

Nếu mực được bảo quản trong thời gian dài ở điều kiện không phù hợp hoặc thùng mực đã mở nhưng không được đóng kín, chất lượng mực có thể thay đổi.

Các vấn đề có thể liên quan đến bảo quản gồm:

• Mực bị biến đổi tính chất.
• Bề mặt mực bị đóng màng.
• Mực bị ảnh hưởng bởi nhiệt độ cao.
• Mực tiếp xúc với không khí quá lâu.
• Mực cũ hoặc không còn phù hợp với yêu cầu sản xuất.

Do đó, nếu chỉ một lô mực cụ thể xuất hiện hiện tượng khô chậm trong khi các lô khác vẫn hoạt động bình thường, nên kiểm tra thông tin lô hàng và điều kiện bảo quản trước khi kết luận nguyên nhân.

Bạn có thể tham khảo thêm bài:

[Bảo Quản Mực In Offset: 8 Sai Lầm Cần Tránh] – giúp xưởng in hạn chế những vấn đề phát sinh do điều kiện lưu trữ mực.

9. Sử dụng phụ gia hoặc chất điều chỉnh mực không phù hợp

Trong quá trình sản xuất, một số xưởng in có thể sử dụng thêm các chất điều chỉnh để thay đổi:

• Độ nhớt.
• Độ dính (tack).
• Độ chảy.
• Khả năng truyền mực.
• Tốc độ khô.

Tuy nhiên, việc bổ sung phụ gia không đúng loại hoặc quá liều có thể làm thay đổi cân bằng của hệ mực.

Đặc biệt, không nên tự ý bổ sung chất làm khô hoặc các chất điều chỉnh khác theo kinh nghiệm mà không xác định nguyên nhân ban đầu.

Một số tài liệu kỹ thuật cũng lưu ý rằng việc sử dụng chất làm khô cần được kiểm soát; dùng quá mức có thể gây ra những vấn đề khác trên bản in.

Nguyên tắc nên áp dụng

Xác định nguyên nhân → kiểm tra thông số → điều chỉnh → chạy thử → đánh giá kết quả.

Thay vì chỉ tăng phụ gia để cố làm mực khô nhanh hơn.

10. Xếp chồng giấy quá cao hoặc thông gió không đủ

Ngay cả khi mực đã bắt đầu khô, việc xếp chồng giấy quá cao ngay sau khi in vẫn có thể gây ra hiện tượng dính mặt sau hoặc blocking.

Khi chồng giấy quá cao, trọng lượng của cả chồng tạo áp lực lên những tờ phía dưới. Nếu lớp mực chưa đủ ổn định, các tờ giấy có thể bị dính vào nhau.

Bên cạnh đó, quá trình khô oxy hóa cần sự tiếp xúc với không khí. Vì vậy, việc thiếu lưu thông không khí cũng có thể làm quá trình khô diễn ra chậm hơn.

Có thể áp dụng:

• Giảm chiều cao chồng giấy đối với các đơn hàng phủ mực nhiều.
• Sử dụng bột chống dính phù hợp.
• Tạo điều kiện thông thoáng cho giấy sau in.
• Fan giấy khi cần thiết.
• Kéo dài thời gian chờ trước khi gia công.

Bảng tổng hợp 10 nguyên nhân mực in không khô

Khi mực in không khô, nên kiểm tra theo thứ tự nào?

Thay vì lập tức thay mực mới, xưởng in có thể kiểm tra theo trình tự:

Bước 1: Kiểm tra bản in

Xác định mực thực sự không khô hay chỉ đang xảy ra set-off.

Nếu bề mặt mực vẫn dính khi chạm nhẹ sau một khoảng thời gian hợp lý, cần tìm nguyên nhân về quá trình khô.

Bước 2: Kiểm tra lượng mực

Xem bài in có đang chạy lượng mực quá cao hay không.

Bước 3: Kiểm tra nước máng

Kiểm tra:

• pH.
• Conductivity.
• Nồng độ dung dịch.
• Lượng nước cấp.
• Tình trạng dung dịch.

Bước 4: Kiểm tra giấy

Đặc biệt nếu lỗi chỉ xuất hiện khi thay đổi loại giấy.

Bước 5: Kiểm tra môi trường

Theo dõi:

• Nhiệt độ.
• Độ ẩm.
• Điều kiện lưu thông không khí.

Bước 6: Kiểm tra mực

Kiểm tra:

• Tên sản phẩm.
• Mã sản phẩm.
• Batch/Lot.
• Ngày sản xuất.
• Điều kiện bảo quản.
• Tình trạng mực trước khi đưa lên máy.

Nếu vẫn chưa xác định được nguyên nhân, nên trao đổi trực tiếp với nhà cung cấp mực để được hỗ trợ kỹ thuật thay vì tự ý thay đổi công thức mực.

Làm thế nào để hạn chế tình trạng mực in lâu khô?

Để hạn chế lỗi mực khô chậm, xưởng in nên xây dựng quy trình kiểm soát đồng bộ:

Mực in → Giấy → Nước máng → Máy in → Nhiệt độ/độ ẩm → Xếp giấy → Gia công sau in.

Một số nguyên tắc quan trọng gồm:

• Chọn mực phù hợp với loại giấy và công việc in.
• Không chạy lượng mực cao hơn mức cần thiết.
• Duy trì cân bằng mực – nước ổn định.
• Kiểm tra pH và conductivity của dung dịch làm ẩm.
• Kiểm soát nhiệt độ và độ ẩm phòng in.
• Bảo quản giấy và mực đúng điều kiện.
• Không xếp chồng giấy quá cao khi mực chưa ổn định.
• Sử dụng bột chống dính phù hợp khi cần thiết.
• Không tự ý thêm phụ gia khi chưa xác định nguyên nhân.
• Theo dõi Batch/Lot khi phát sinh lỗi bất thường.

Kết luận

Mực in không khô không nhất thiết có nghĩa là mực bị lỗi. Trong thực tế sản xuất offset, tốc độ khô chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố từ lượng mực, cân bằng mực – nước, dung dịch làm ẩm, giấy, nhiệt độ, độ ẩm cho đến cách xếp giấy sau in.

Vì vậy, khi phát hiện mực khô chậm, xưởng in nên kiểm tra từng yếu tố một cách có hệ thống thay vì lập tức thay đổi loại mực hoặc tăng chất làm khô.

Việc kiểm soát tốt các thông số ngay từ đầu không chỉ giúp rút ngắn thời gian chờ, mà còn hạn chế các lỗi như set-off, dính chồng tờ, lem màu và ảnh hưởng đến công đoạn gia công sau in.