Trong ngành in offset, mực in là một trong những yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng bản in, độ ổn định màu sắc, tốc độ sản xuất và khả năng đáp ứng yêu cầu của từng loại sản phẩm. Bên cạnh các tiêu chí như màu sắc, độ bóng, độ bám và tốc độ khô, nguồn gốc của hệ dầu trong mực in offset cũng ngày càng được các xưởng in quan tâm.

Trên thị trường hiện nay, có thể bắt gặp hai nhóm mực offset phổ biến là mực in offset gốc dầu khoáng (mineral oil-based) và mực in offset có sử dụng dầu thực vật (vegetable oil-based).

Vậy hai loại mực này khác nhau như thế nào? Mực gốc thực vật có thực sự tốt hơn mực gốc dầu khoáng? Và xưởng in nên chọn loại mực offset nào để vừa đảm bảo chất lượng in vừa phù hợp với yêu cầu sản xuất?

Hãy cùng tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.

1. Mực in offset gốc dầu là gì?

Mực in offset gốc dầu thường sử dụng dầu khoáng có nguồn gốc từ dầu mỏ trong hệ vehicle của mực. Bên cạnh dầu, công thức mực còn có thể bao gồm nhựa, pigment, chất phụ gia và các thành phần khác nhằm tạo ra những đặc tính cần thiết cho quá trình in.

Đây là nhóm mực đã được sử dụng phổ biến trong ngành in offset trong thời gian dài nhờ khả năng đáp ứng tốt các yêu cầu về:

• Độ ổn định khi chạy máy.
• Khả năng truyền mực.
• Độ bám trên giấy.
• Khả năng kiểm soát màu.
• Tính ổn định trong sản xuất số lượng lớn.
• Khả năng tương thích với nhiều điều kiện in khác nhau.

Tuy nhiên, việc sử dụng các thành phần có nguồn gốc dầu khoáng cũng khiến ngành in ngày càng quan tâm đến vấn đề VOC, môi trường, an toàn lao động và xu hướng giảm sự phụ thuộc vào nguyên liệu hóa thạch.

2. Mực in offset gốc thực vật là gì?

Mực in offset gốc thực vật sử dụng một phần hoặc một tỷ lệ đáng kể dầu có nguồn gốc thực vật trong hệ vehicle. Một số loại dầu thường được nghiên cứu và sử dụng trong lĩnh vực mực in gồm dầu đậu nành, dầu lanh, dầu cải và một số loại dầu thực vật khác.

Điểm đáng chú ý là khái niệm “mực gốc thực vật” không đồng nghĩa với việc 100% thành phần của mực đều có nguồn gốc thực vật.

Một loại mực được gọi là vegetable oil-based có thể vẫn chứa nhựa, pigment, chất phụ gia và các thành phần khác. Vì vậy, khi đánh giá một sản phẩm, không nên chỉ dựa vào tên gọi mà cần xem TDS, SDS và thông tin kỹ thuật từ nhà sản xuất.

Nhiều nghiên cứu cho thấy dầu thực vật có thể được sử dụng để tạo vehicle cho mực offset và đạt được các đặc tính in phù hợp. Một số nghiên cứu cũng ghi nhận mực sử dụng dầu thực vật có thể cho kết quả tốt về độ bóng và khả năng tái tạo màu trong những điều kiện thử nghiệm nhất định.

3. So sánh mực offset gốc dầu và gốc thực vật

Không nên đánh giá hai loại mực chỉ dựa trên tiêu chí “loại nào tốt hơn”. Trên thực tế, mỗi loại có những ưu điểm riêng và phù hợp với những yêu cầu sản xuất khác nhau.

Tiêu chí	Mực gốc dầu khoáng	Mực có dầu thực vật
Nguồn nguyên liệu	Dầu khoáng có nguồn gốc dầu mỏ	Dầu thực vật hoặc dẫn xuất dầu thực vật
Tính ổn định	Cao, được sử dụng phổ biến	Phụ thuộc công thức từng sản phẩm
Khả năng in	Tốt	Có thể đạt chất lượng in cao
Độ bóng	Phụ thuộc công thức và vật liệu in	Một số công thức có thể cho độ bóng tốt
Mùi	Có thể rõ hơn tùy công thức	Một số loại có mùi nhẹ hơn
Xu hướng môi trường	Kém thuận lợi hơn về nguồn nguyên liệu	Có lợi thế về nguồn nguyên liệu tái tạo
Tính phù hợp	Nhiều ứng dụng offset	Phù hợp với các sản phẩm hướng đến yếu tố môi trường
Chi phí	Phụ thuộc từng dòng sản phẩm	Có thể cao hơn ở một số sản phẩm
Yêu cầu lựa chọn	Dựa vào hiệu suất và ứng dụng	Không chỉ dựa vào tỷ lệ dầu thực vật

Một nghiên cứu so sánh mực offset gốc dầu khoáng và dầu thực vật cho thấy sự khác biệt về độ bóng, khả năng hấp thụ và một số đặc tính bề mặt có thể thay đổi tùy loại giấy và công thức mực. Điều này cho thấy substrate và công thức mực đều đóng vai trò quan trọng, chứ không thể kết luận rằng một loại luôn vượt trội trong mọi trường hợp.

4. Mực gốc thực vật có thân thiện với môi trường hơn không?

Đây là một trong những lý do khiến mực offset gốc thực vật ngày càng được quan tâm.

Dầu thực vật có nguồn gốc từ các nguồn nguyên liệu tái tạo. Một số nghiên cứu về vehicle từ dầu thực vật cũng cho thấy khả năng phân hủy sinh học tốt hơn so với vehicle gốc dầu khoáng trong điều kiện thử nghiệm.

Ngoài ra, các nghiên cứu gần đây tiếp tục tập trung vào việc phát triển mực offset không chứa dầu khoáng (mineral-oil-free) bằng cách sử dụng ester từ dầu thực vật nhằm giảm sự phụ thuộc vào nguyên liệu có nguồn gốc dầu mỏ và hướng đến giảm phát thải VOC.

Tuy nhiên, cần lưu ý:

Mực gốc thực vật không đồng nghĩa với mực hoàn toàn không có tác động đến môi trường.

Mực in vẫn có nhiều thành phần khác ngoài dầu, chẳng hạn pigment, nhựa và phụ gia. Do đó, khi đánh giá một sản phẩm là “xanh” hay “thân thiện với môi trường”, cần xem xét toàn bộ công thức và vòng đời sản phẩm, thay vì chỉ dựa vào nguồn gốc của dầu.

5. Mực gốc thực vật có cho chất lượng in tốt hơn không?

Đây là câu hỏi được nhiều xưởng in quan tâm.

Câu trả lời là: không thể kết luận chỉ dựa vào nguồn gốc dầu.

Chất lượng in còn phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố như:

• Công thức mực.
• Loại pigment.
• Hệ nhựa.
• Độ nhớt và tack.
• Loại giấy.
• Tình trạng cao su blanket.
• Điều kiện máy in.
• Hệ thống làm ẩm.
• Tốc độ máy.
• Nhiệt độ và môi trường xưởng.
• Kỹ thuật vận hành của thợ máy.

Một nghiên cứu thực nghiệm trên mực offset gốc dầu khoáng và dầu thực vật cho thấy kết quả về độ bóng, độ sáng và khả năng tái tạo màu có thể thay đổi tùy loại giấy và công thức mực.

Vì vậy, thay vì hỏi:

“Mực gốc dầu hay gốc thực vật tốt hơn?”

câu hỏi phù hợp hơn là:

“Loại mực nào phù hợp nhất với máy in, giấy in và yêu cầu sản phẩm của tôi?”

6. Khi nào nên chọn mực in offset gốc dầu?

Mực offset gốc dầu có thể là lựa chọn phù hợp khi xưởng in ưu tiên:

Chạy sản xuất ổn định

Đối với các đơn hàng sản lượng lớn, tính ổn định trong quá trình chạy máy là yếu tố rất quan trọng.

Yêu cầu tương thích với hệ thống in hiện tại

Nếu xưởng đã sử dụng một hệ mực ổn định trong thời gian dài, việc chuyển sang sản phẩm khác cần được kiểm tra kỹ để tránh phát sinh vấn đề về màu, tack, drying hoặc cân bằng mực – nước.

Cần kiểm soát chi phí

Không phải mực gốc thực vật nào cũng có giá cao hơn, nhưng giá thành cần được đánh giá dựa trên chi phí thực tế trên mỗi sản phẩm, thay vì chỉ nhìn vào giá/kg.

Sản phẩm không yêu cầu đặc biệt về yếu tố môi trường

Với các sản phẩm in thương mại thông thường, lựa chọn mực nên dựa trên sự cân bằng giữa chất lượng, độ ổn định và chi phí.

7. Khi nào nên chọn mực offset gốc thực vật?

Mực có thành phần dầu thực vật có thể được cân nhắc khi doanh nghiệp hoặc khách hàng quan tâm đến:

Định hướng in ấn bền vững

Các sản phẩm bao bì, tài liệu thương hiệu hoặc ấn phẩm truyền thông có định hướng môi trường có thể ưu tiên những hệ mực sử dụng nguyên liệu tái tạo.

Giảm sự phụ thuộc vào nguyên liệu dầu mỏ

Đây là một trong những hướng phát triển đáng chú ý của ngành mực in hiện nay.

Yêu cầu về hình ảnh thương hiệu xanh

Đối với những thương hiệu quan tâm đến phát triển bền vững, lựa chọn vật tư in cũng có thể trở thành một phần trong chiến lược sản xuất và truyền thông.

Tuy nhiên, cần tránh việc lựa chọn chỉ dựa trên cụm từ “vegetable oil”. Xưởng in nên yêu cầu nhà cung cấp cung cấp TDS, SDS và thông tin kỹ thuật cụ thể trước khi quyết định.

8. Có nên chuyển toàn bộ xưởng từ mực gốc dầu sang mực gốc thực vật?

Không nhất thiết.

Đây là một trong những điểm quan trọng mà xưởng in nên cân nhắc.

Việc thay đổi hệ mực có thể ảnh hưởng đến:

• Cân bằng mực – nước.
• Thời gian set-off.
• Tốc độ khô.
• Độ bóng.
• Độ bám.
• Khả năng chồng màu.
• Màu sắc thành phẩm.
• Điều kiện vận hành máy.

Vì vậy, nếu đang sử dụng một hệ mực ổn định, xưởng in nên test thử trên chính máy và loại giấy thực tế trước khi chuyển đổi hoàn toàn.

Có thể bắt đầu bằng một đơn hàng nhỏ, sau đó đánh giá:

1. Khả năng chạy máy.
2. Độ ổn định màu.
3. Tốc độ khô.
4. Độ bóng.
5. Khả năng chồng màu.
6. Tình trạng set-off.
7. Lượng mực tiêu hao.
8. Chi phí thực tế trên mỗi sản phẩm.

9. Mực gốc dầu và gốc thực vật: nên chọn loại nào?

Không có một câu trả lời duy nhất cho tất cả các xưởng in.

Nên ưu tiên mực gốc dầu khi:

• Xưởng đang có hệ mực ổn định.
• Đơn hàng yêu cầu sản xuất liên tục.
• Cần tối ưu chi phí.
• Không có yêu cầu đặc biệt về nguyên liệu tái tạo.
• Sản phẩm phù hợp với hệ mực hiện tại.

Có thể cân nhắc mực gốc thực vật khi:

• Khách hàng quan tâm đến yếu tố môi trường.
• Doanh nghiệp định hướng sản xuất bền vững.
• Muốn giảm sự phụ thuộc vào nguyên liệu dầu mỏ.
• Có yêu cầu về hệ mực vegetable oil-based hoặc mineral-oil-free.
• Nhà cung cấp có sản phẩm phù hợp với máy, giấy và điều kiện sản xuất.

Điều quan trọng nhất là không nên lựa chọn chỉ dựa trên tên gọi “gốc dầu” hay “gốc thực vật”.

Một hệ mực tốt cần được đánh giá trong điều kiện sản xuất thực tế.

10. 5 tiêu chí nên kiểm tra trước khi chọn mực offset

Trước khi quyết định sử dụng một dòng mực mới, xưởng in có thể kiểm tra 5 nhóm tiêu chí sau:

1. Khả năng chạy máy

Mực có ổn định trong suốt quá trình chạy hay không?

2. Khả năng kiểm soát màu

Màu có ổn định giữa các ca và các lần sản xuất hay không?

Đặc biệt với các đơn hàng bao bì thương hiệu, việc kiểm soát màu rất quan trọng. Bạn có thể tìm hiểu thêm:

[Vì Sao Bao Bì Cao Cấp Cần Kiểm Soát Chặt Chẽ Màu Sắc?]

3. Tốc độ khô và set-off

Sau khi in, mực có đạt trạng thái phù hợp để gia công tiếp theo hay không?

4. Mức tiêu hao

Không nên chỉ quan tâm đến giá/kg mà cần đánh giá lượng mực thực tế sử dụng.

5. Tính tương thích với vật tư khác

Mực phải hoạt động ổn định cùng:

• Giấy.
• Cao su blanket.
• Dung dịch làm ẩm.
• Nước rửa.
• Phụ gia.
• Hệ thống máy in.

Việc thay đổi một vật tư trong hệ thống đôi khi cũng có thể ảnh hưởng đến các yếu tố còn lại.

11. Lựa chọn mực cần đi cùng kiểm soát toàn bộ quy trình in

Mực in chỉ là một phần của toàn bộ hệ thống offset.

Ngay cả khi sử dụng loại mực chất lượng cao, bản in vẫn có thể phát sinh vấn đề nếu:

• Cân bằng mực – nước chưa phù hợp.
• Blanket xuống cấp.
• Cao su bị chai hoặc bẩn.
• Dung dịch làm ẩm không ổn định.
• Giấy có đặc tính bề mặt khác nhau.
• Áp lực in chưa phù hợp.
• Máy vận hành không ổn định.

Do đó, khi đánh giá hiệu quả của một loại mực, xưởng in nên xem xét toàn bộ quy trình, thay vì chỉ đánh giá riêng bản thân sản phẩm.

Nếu muốn hạn chế các lỗi phát sinh do bảo quản, bạn có thể tham khảo thêm:

[Bảo Quản Mực In Offset: 8 Sai Lầm Cần Tránh]

Kết luận: Mực offset gốc dầu hay gốc thực vật tốt hơn?

Mực in offset gốc dầu và mực có thành phần dầu thực vật đều có những ưu điểm riêng.

Mực gốc dầu khoáng có lợi thế về tính phổ biến, khả năng ứng dụng rộng và sự ổn định trong nhiều quy trình in. Trong khi đó, mực có nguồn gốc dầu thực vật mang đến lợi thế về việc sử dụng nguyên liệu tái tạo và phù hợp với xu hướng phát triển các giải pháp in ấn bền vững.

Các nghiên cứu cũng cho thấy mực sử dụng dầu thực vật hoàn toàn có thể đạt được những đặc tính in phù hợp, nhưng hiệu quả thực tế vẫn phụ thuộc vào công thức mực, loại giấy và điều kiện vận hành máy.

Vì vậy, không nên xem mực gốc thực vật là lựa chọn thay thế tuyệt đối cho mực gốc dầu. Thay vào đó, xưởng in nên lựa chọn dựa trên yêu cầu sản phẩm, thiết bị, chất lượng đầu ra, mức tiêu hao và định hướng sản xuất.

Đối với những xưởng đang cân nhắc chuyển đổi sang một hệ mực mới, phương án an toàn nhất là test thực tế trên máy trước khi áp dụng rộng rãi.

Các bài viết liên quan

Bạn có thể tham khảo thêm các nội dung liên quan về mực in offset:

• [Mực Pha Offset Là Gì? Pha Mực Offset Theo Yêu Cầu: Pantone, Mực Pha Tự Khô, Mực Pha UV, Mực Pha Nhũ]
• [Mực In Giá Rẻ Có Thực Sự Giúp Xưởng In Tiết Kiệm Chi Phí?]
• [Bảo Quản Mực In Offset: 8 Sai Lầm Cần Tránh]
• [Vì Sao Bao Bì Cao Cấp Cần Kiểm Soát Chặt Chẽ Màu Sắc?]

Tìm hiểu thêm về mực in và vật tư ngành in

Công ty TNHH Song Ưng – Mực in và vật tư ngành in

Song Ưng cung cấp các dòng mực in offset, mực UV, mực tự khô và vật tư ngành in phục vụ các nhu cầu sản xuất in ấn khác nhau.